Knjiga koju su članovi Kluba čitalaca Elemir prvu izabrali za čitanje jeste „Na Drini ćuprija” Ive Andrića.
Iako je izbor pao na ovu knjigu zbog njene uloge u popularizaciji domaće književnosti širom sveta, ispostavilo se da ona ima i dodirnih tačaka sa Elemirom.
Već u prvim poglavljima, opisujući izgradnju i održavanje zadužbina Mehmeda Paše Sokolovića u Višegradu, pisac je naveo da je ovaj poduhvat finansiran iz vakufa iz novoosvojenih teritorija u južnoj Ugarskoj. Ovo je zagolicalo znatiželju članova kluba.
Uloga Banata u izgradnji čuvenog mosta na Drini
Istraživanjem je saznato da je Mehmed Paša Sokolović osvojio delove srpskog i rumunskog Banata tokom 1551. godine. Tom prilikom, osvojen je i Bečkerek sa okolinom.
Kao visokom državnom činovniku i osvajaču ovih predela, Mehmedu Paši Sokoloviću je tadašnji sultan Osmanskog carstva Sulejman I Veličanstveni, dodelio „has“ na novoosvojenim posedima. „Has“ predstavlja stalni novčani prihod, koji se sastojao od dela poreza i pojedinih taksi (mlin, ribarenje i sl.). Među pobrojanim mestima koja čine Sokolovićev „has“, naveden je i Donji Elemir („Dolna Elemer“, na mestu današnjeg Elemira).
Mehmed Paša Sokolović je 1566. godine osnovao „vakuf-namu“, a šta je predstavljalo novčani fond sa stalnim prilivom koji se usmeravao za naročito odabranu svrhu. „Has“ sa banatskih poseda Sokolović je namenio za izgradnji i održavanje 3 Višegradske zadužbine – mosta, hana i javne kuhinje.
Na ovaj način je Banat učestvovao u finansiranju čuvenog mosta Mehmeda paše Sokolovića u Višegradu.
O piscu Ivi Andriću
Ivo Andrić je jedan od najznačajnijih srpskih i jugoslovenskih pisaca, diplomata i intelektualaca 20. veka. Nobelovu nagradu za književnost dobio je 1961. godine za roman „Na Drini ćuprija“, ali i kao priznanje za celokupan književni opus koji se odlikuje dubokim proučavanjem ljudske sudbine, istorijskih procesa i kulturnih slojeva Balkana. Njegov stil karakteriše mirna, ali snažna naracija, uz izuzetnu sposobnost da kroz pojedinačne sudbine i lokalne događaje prikaže univerzalne teme: trpljenje, moć, ljubav, veru, nasilje i protok vremena.
Andrićeva dela, iako u svojoj osnovi književna, snažno su oslonjena na istorijske činjenice, hronike i autentične izvore. U romanima poput „Na Drini ćuprija“, „Travnička hronika“ i „Prokleta avlija“, istorijski događaji nisu samo pozadina, već ključni mehanizam oblikovanja ljudskih karaktera i odnosa. Andrić ne „prepisuje“ istoriju, već je preobražava u umetničku istinu: likovi postaju izraz epohalnih kretanja, a prošlost se prikazuje kao živa sila koja oblikuje sadašnjost. Njegovo delo zato ne samo da ima književnu vrednost, već služi i kao dragocen kulturno-istorijski dokument o prostoru Bosne i Hercegovine, Balkana i susretu carstava i religija.
O delu “Na Drini ćuprija”
„Na Drini ćuprija“ je roman Ive Andrića, objavljen 1945. godine, koji pripoveda o životu mosta Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu i ljudima koji su kroz vekove bili vezani za njega. Kroz priče o običnim ljudima, trgovcima, ratnicima, zanatlijama, begovima i konzulatima, Andrić prikazuje kako se sudbine pojedinaca prepliću sa velikim istorijskim događajima: od osmanske vlasti, preko austrougarske uprave, do početka Prvog svetskog rata.
Most na Drini postaje simbol trajanja, istrajnosti i povezanosti ljudi, ali i podsećanje na prolaznost svega ljudskog. Umetnička vrednost romana leži u tome što Andrić, mirnim i preciznim stilom, spaja istoriju i ljudsku dramu, pokazujući da je svako vreme složeno i prepuno nevidljivih, ali presudnih sila koje oblikuju sudbine naroda i pojedinaca.
Sastanak Kluba čitalaca Elemir radi diskusije
Dana 30. novembra sa početkom u 18 časova, u elemirskoj biblioteci će se razgovarati o Ivi Andriću i njegovom najpoznatijem delu.
Članovi Kluba pozivaju sve zainteresovane da im se tada pridruže u razmeni zanimljivosti i tumačenja izabranog dela.
Po razgovoru o ovom delu, članovi Kluba će glasanjem izabrati knjigu koju će čitati u decembru.
